Osasun mentala aro digitalean
Zergatik kentzen dizu loa telefonoak?
Denok ezagutzen dugu eszena hau: ohean zaude, nekatuta, baina sare sozialei “azken begiratua” ematea erabakitzen duzu. Momentu baten, 45 minutu pasa dira, inoiz prestatuko ez dituzun hiru errezata eta batere interesatzen ez zaizkizun bi polemika ikusi dituzu, baina orain inoiz baino esnatuago zaude.
Gure pantailen eta gure atsedenaren arteko harremana dirudiena baino konplexuagoa da. Ez da “argi urdina” bakarrik, estimulazio kognitiboa da.
Argi urdina eta melatonina
Gure garuna argiari erantzuteko diseinatutako makina biologikoa da. Zure begietako fotohartzaileek telefono edo beste aparatu batzuen argi urdina detektatzen dutenean, mezu argi bat bidaltzen diote burmuinari: “Oraindik eguna da, ez zaitez melatonina fabrikatzen hasi!”
Zer da melatonina?
Gure lo-esna zikloa erregulatzeaz arduratzen den hormona da.
Eragina:
Bere ekoizpena inhibitzean, loaren hasiera atzeratzen dugu eta, are okerrago, atsedenaren fase sakonen kalitatea gutxitzen dugu.
Ez da argia bakarrik, “amaierarik gabeko scroll-a” baizik
Argiak eragin dezakeenaz haratago, edukiak duen influentzia dago. Sare sozialak eta streaming plataformak dopamina maila altuak sortzeko diseinatuta daude.
Lo egin aurretik harrigarria, dibertigarria edo sumingarria den zerbait ikusten duzunean, zure garuna alerta- edo “hiperzaintza-” egoeran sartzen da. Hau da, maratoi bat egiteko prestatzen hasteko eskatzen diozu zure buruari, lasaitzen hastea behar duenean.
Gutariko asko “lo egiteko momentuan prokrastinazio mendekuan” erortzen gara. Fenomeno honen bitartez, loari orduak “lapurtzen” dizkiogu, egunean zehar gure denboraren gaineko kontrolik izan ez dugula sentitzen dugulako, horrela, pantailaren aurrean gure askatasun pertsonala berreskuratzen dugula sentitzeko.
Lo higiene digitala
Zure atsedena hobetzeko ez da beharrezkoa XIX. mendean bezala bizitzea, baina neurri batzuk hartu ditzakezu:
60 minutuen araua
Saiatu pantailak (telefonoa, ordenagailua, telebista, etab.) itzaltzen begiak itxi baino ordu bete lehenago.
“Argi leuna” aktibatu
Telefonoa erabili behar baduzu, gaueko argia edo irakurketa modua konfiguratu argia laranja edo epelagoa izan dadin.
Eskutik kanpo jarri telefonoa kargatzen
Zure alarma telefonoan baduzu, logelako beste alde baten utzi. Esnatzean edo lo hartzean “azken gauzatxoa” begiratzeko tentazioa saihestuko duzu.
Logela lo egiteko da
Zure garuna entrenatu behar duzu ohea eta logela lo egitearekin lotu ditzan, eta ez zure bizitza digitalaren agintze-zentroarekin. Horrela, ohera joatean, garunak lo egitera zoazela ulertuko du eta lo hartzea erraztuko du.
Ondo lo egitea osasun mentalaren funtsezko zutabe bat da. Atseden on bat gabe, emozioen kudeaketa errusiar mendi bat bihurtzen da eta estresak gora egiten du. Zure garunak benetako “hegazkin modua” behar du reset egiteko.
Oharra: artikulu hau informatiboa da eta ez du profesional baten kontsulta ordezkatzen. Arazo edo zailtasunak badituzu eta ez baduzu hobetzea lortzen, laguntza psikologiko espezializatua bilatzea gomendatzen dizugu.